روزاول اسفند سال 1374 زهرا رجبی، از اعضای شورای رهبری سازمان مجاهدین خلق ایران، توسط دیپلومات تروریست های رژیم ایران در تركیه به شهادت رسید. زهرا رجبی كه عضو شورای ملی مقاومت ایران نیز بود، در رأس هیأتی از جانب مقاومت برای رسیدگی به وضعیت ناگوار پناهندگان ایرانی به تركیه سفر كرده بود. وی در استنانبول، همراه با مجاهد علی مرادی مورد حمله دیپلمات تروریست‌ها و آدمكشان وزارت اطلاعات رژیم قرار گرفت و هردو به شهات رسیدند. زهرا رجبی در سال 1336 در تهران متولد شده بود و از دانشجویان فعال دانشگاه ملی ایران در مبارزات ضد سلطنتی بود. وی از برجسته ترین زنان پیشتاز مجاهد خلق و از یاران نزدیك رئیس جمهور برگزیده مقاومت مریم رجوی بود كه مسئولیتهای مهمی را در كشورهای مختلف برعهده داشت. بر اثر افشاگریهای مقاومت، یكی از قاتلان وی در تركیه دستگیر و بقیه نیز شناخته شدند. دادگاه استانبول یكی از عوامل وزارت اطلاعات رژیم را به جرم شركت در ترور زهرا رجبی و علی مرادی، محاكمه و به 33سال و 4 ماه حبس محكوم كرد و معاون كنسولی رژیم و سه كارمند دیگر سفارت رژیم به عنوان عنصر نامطلوب از تركیه اخراج شدند.  

2 اسفند 1363 - 21 فوریه: درگذشت دكتر حسین گل گلاب

در روز دوم اسفند سال 1363 استاد حسین گل گلاب درگذشت. دكتر حسین گل گلاب، ادیب و موسیقیدان میهنمان، در جوانی به موسیقی علاقمند شد. او جزء اولین دسته از شاگردان مدرسه موسیقی وزیری بود. دكتر حسین گل گلاب از آغاز تأسیس دانشگاه تهران، فعالیت‌های علمی خود را در این دانشگاه شروع كرد و به تدریس گیاه‌شناسی پرداخت. او همچنین مسئولیت تحقیقات علمی گیاه‌شناسی دانشكده پزشكی را عهده‌دار بود. استاد گل‌گلاب عضو فعال فرهنگستان اول و دوم نیز بود. برخی از آثار علمی او عبارتند از: 3جلد كتاب جغرافیای دبیرستانی، 9جلد كتاب طبیعی دبیرستانی، كتاب كلاسیك گیاه‌شناسی و "فرهنگ گیاهان دارویی" و اثر بزرگ "راهنمای گیاهی". از هنر‌های برجسته دكتر گل‌گلاب، سرود "ایران، مرز پرگهر" است كه آنرا در جنگ جهانی دوم كه ایران، تحت اشغال نظامی قرار داشت سرود و شادروان روح الله خالقی برای آن آهنگی ساخت. دكتر حسین گل گلاب در دوم اسفند 1363 دیده از جهان فروبست.

3 اسفند 1299 - 22 فوریه: كودتای رضاخان

روز سوم اسفند 1299، كودتای استعماری رضاخان به وقوع پیوست. در سال های آخر دوران قاجاریه و در پی اوجگیری اغتشاشات و قیامهای داخلی و ضعف حكومت مركزی، استعمار انگلیس كه منافع خود را در تمركز قدرت در دست حكومت مركزی می‌دید، با بكارگرفتن مهرهٌ دست‌نشانده‌ای به نام رضاخان، به انجام یك كودتای استعماری اقدام نمود. نیمه‌شب سوم اسفند 1299، رضاخان میرپنج، با نیرو و تجهیزات ناچیز خود و با بند و بست های پشت پرده وارد تهران شد و از همان ابتدا با دستگیری مخالفان و آزادیخواهان و برقراری حكومت نظامی، مقدّمات سلطنت و دیكتاتوری وابستهٌ خود در ایران را فراهم نمود. او سپس به دنبال تحمیل خود به‌عنوان سردار سپه و رئیس‌الوزرا، در نهم آبان 1304، احمدشاه قاجار را به كمك مجلسی كه اكثر عناصرش از ماموران اجنبی بودند از سلطنت خلع نمود و در بیست و چهارم آذرماه همان سال سلطنت خود را آغاز كرد. رضا خان در آغاز جنگ جهانی دوم، در جریان تغییرات اوضاع سیاسی جهانی، توسط اربابانش از سلطنت خلع و از ایران تبعید گردید تا سرانجام در جزیرهٌ موریس در گذشت.

4 اسفند 1213 - 23 فوریه: قتل قائم مقام فراهانی صدراعظم دوران قاجار

روز 4 اسفند سال 1213 شمسی 30 صفر 1251هجری قمری ، قائم مقام فراهانی صدر اعظم محمدشاه قاجار به قتل رسید. ترقیخواهی و ایراندوستی او مخالفتهایی را درحاكمیت استبدادی قاجار علیه او برا نگیخته بود و همین باعث شد تا به مدت سه سال معزول شود. اما درسال 1241 قمری مجددا به وزارت منصوب گردید. قائم مقام فراهانی پس از مرگ فتحعلی شاه، درسال 1250 هجری قمری، با اقدامات خود ولیعهد وی محمد شاه را به سلطنت رساند وخود صدراعظم ایران شد و به اقداماتی درجهت اصلاح امور دست زد. اما دربار شاه قاجار و مرتجعینی از قبیل حاجی میرزا آقاسی، میرزا مسلم خویی، و میرزا نصرالله اردبیلی، به دسیسه‌چینی علیه قائم‌مقام پرداختند و سرانجام در 30 ماه صفر 1251 هجری قمری محمد شاه قاجار بر او غضب كرد و او را به باغ نگارستان احضاركرد و درهمانجا توسط اسماعیل خان قراچه‌داغی، رئیس فراشان خود، وی را به قتل رساند. پس از قتل قائم مقام حاج میرزا آقاسی به صدراعظمی رسید و اوضاع ایران روزبه روز به وخامت بیشتر گرایید. میرزا ابوالقاسم، فرزند میرزا عیسی قام مقام فراهانی در سال 1237 پس ازدرگذشت پدرش درتبریز، به وزارت منصوب شد و قائم مقام لقب گرفت. او شاعر توانایی هم بود كه درنظم و نثر فارسی سبكی خاص ایجاد كرد.  

6 اسفند 1294 - 25 فوریه: روز تصرف كرمانشاه توسط روسیه

روز 25 فوریه سال 1916 برابر با ششم اسفند سال 1294شمسی در جریان جنگ جهانی اول، نیروهای روسیه شهر كرمانشاه را تصرف كردند. پیش از سقوط كرمانشاه گروههایی كه ازتهران، قم و اصفهان برای دفاع به این شهر رفته و نیز اعضای كمیته دفاع ملی، به قصر شیرین نقل مكان كرده بودند. در پی سقوط كرمانشاه، عبدالحسین میرزا فرمانفرما رئیس الوزراء وقت به نشانه اعتراض به اقدام روسها از سمت ریاست دولت كناره گیری كرد. دولت وقت ایران در آغاز جنگ جهانی اول اعلام بیطرفی كرده بود.

7 اسفند - 26 فوریه 277: اعدام مانی

بر اساس برخی نوشته های تاریخی روز26 فوریه سال 277 میلادی، مانی نقاش بزرگ و اندیشمند ایرانی اعدام شد. به نوشته دهخدا مانی در زمان اردشیر ساسانی یا در زمان بهرام شاه بوده و بعد از عیسی ظاهر شد و دعوی پیغمبری كرد و بهرام شاه پسر هرمز شاه او را كشت. ولادت او در بابل در دهی موسوم به مردینو بوده و شاگرد قادرون حكیم بوده است. مانی دین زردشت و مسیحیت را تركیب نمود و انجیلی بنام خود نوشت. مانی كتابهای دیگری بنام انگلیون، شاپورگان، كنزالاحیاء و سفر الجبابره و مقالات دیگری نوشته است. اعدام مانی نتیجه نفوذ بیش از حد روحانیون آیین زرتشت در دستگاه دولت ساسانی ایران بود.

8 اسفند 1334 – 27 فوریه: درگذشت علی‌اكبر دهخدا

روز هشتم اسفندماه سال 1334 علی‌اكبر دهخدا، محقق و نویسندهٌ ترقیخواه ایران درگذشت. علی اكبر دهخدا در سال 1297 هجری قمری، در تهران متولد شد. وی در دوران انقلاب مشروطه، با همكاری میرزا جهانگیرخان شیرازی، شهید راه آزادی، روزنامهٌ صوراسرافیل را كه از نشریات معتبر و مترقی دوران مشروطیت بود منتشر ساخت. دهخدا با امضای مستعار دخو، علیه استبداد محمدعلیشاه مطالبش را به رشتهٌ تحریر درمی‌آورد. دهخدا پس از فتح تهران به دست مجاهدان و خلع محمدعلی شاه از سلطنت، از تهران و كرمان به نمایندگی مجلس انتخاب گردید. پس از شكست انقلاب مشروطه، از همكاری سیاسی با دولتمردانی كه به میوه‌چینی جنبش مردم برخاسته بودند، خودداری نمود و به كار تحقیق و نویسندگی پرداخت. لغت‌نامهٌ دهخدا كه با ارزش‌ترین اثر او و یكی از معتبرترین منابع زبان فارسی می‌باشد، حاصل بیش از 45سال كار تحقیقی دهخدا در همین دوران است. با اوجگیری نهضت ملی‌شدن صنعت نفت به رهبری دكترمصدق، بار دیگر، دهخدا برغم كهولت سن، به حمایت از جنبش ضداستعماری مردم ایران و پیشوای آن پرداخت. دهخدا در اوایل اسفند ماه سال1329 به‌منظور كمك به‌مردم و دولت ملی مصدق مبادرت به‌تأسیس جمعیت مبارزه با بیسوادی نمود. او تنها خانهٌ پدری خود را فروخت و برای كمك به‌مصدق آن را هدیه كرد. پس‌از كودتای ننگین 28مرداد 1332، كودتاگران سراغ دهخدا رفتند و چندین‌بار او را مورد بازجویی قرار دادند. در آخرین‌باری كه مورد بازجویی قرار گرفته بود، در یك نیمه‌شب زمستانی، در پشت خانه‌اش رها شد. او آن‌چنان بی‌رمق و ضعیف شده بود كه نمی‌توانست در بزند و تا‌صبح پشت در افتاده بود. صبح روز بعد خدمتكارش او را پشت در می‌یابد و پیكر نیمه‌جانش را به‌خانه می‌برد. دهخدا بر اثر این اقدام به بیماری ذات الریه دچار شد و وفات یافت. دهخدا در قبرستان ابن بابویه به خاك سپرده شد. از دهخدا آثار گرانبهایی باقی مانده است كه در مجموعه‌هایی نظیر چرند و پرند، امثال و حكم، نامه‌های سیاسی، مقالات دهخدا، دیوان دهخدا و بالاخره اثر جاودانهٌ او، لغت‌نامهٌ دهخدا جمع‌آوری و تألیف شده است.

8 اسفند 1364 – 27 فوریه: درگذشت استاد غلامحسن بنان

روز هشتم اسفندماه سال 1364 استاد غلامحسین بنان در گذشت. غلامحسین بنان در اردیبهشت سال 1290 شمسی در روستای انگهرود از بخش نور شهرستان آمل بهدنیا آمد. غلامحسین بنان در دوران زندگی خود دگرگونیهای بسیاری را در موسیقی آوازی ایران بوجود آورد. استاد بنان صاحب سبكی ممتاز و نوین بود كه به عنوان یك شاخص گرانقدر در موسیقی ایرانی جاودانه شد. بنان در عین حال فعالانه علیه ابتذال هنری رایج در آن زمان چه در مقام استاد آواز هنرستان موسیقی ملی و چه در موضع ریاست شورای موسیقی رادیو ایران به مبارزه برخاست. به طوریكه دراوج شكوفایی هنریش به نشانه اعتراض رسماً از رادیو كناره گرفت و گوشه عزلت برگزید. حاكمیت ملاها نیز استاد بنان را در عین كهولت سن و در هفتاد سالگی آرام نگذاشت. پاسداران بارها او را به صورت تحقیرآمیز و وحشیانه‌ای دستگیر كردند و آزار و شكنجه‌اش دادند و حتی برای معالجه هم مانع خروجش از كشور شدند تا این كه عاقبت این اسطوره آواز ایران در سن 74 سالگی درگذشت. از استاد بنان بیش از 450 آواز و ترانه به جای مانده كه در زمره بهترین ترانه‌ها و تصنیفهای موسیقی ایرانی به شمار می‌آیند.  

8 اسفند 1286 – 27 فوريه: حمله به محمدعلی شاه قاجار در تهران با بمب دستی 

در هشتم اسفند سال 1286 شمسی، به سوی كالسكه محمد علی شاه قاجار در تهران دو بمب دستی پرتاب شد كه ضمن آن عده ای از محافظان او كشته شدند، اما به محمدعلیشاه آسیبی نرسید. محمدعلی شاه از كاخ گلستان عازم باغ دوشان تپه بود كه به سوی كالسكه او بمب پرتاب شد. در پی این حادثه به دستور محمد علی شاه، ظفر السلطنه فرماندار تهران را چوب زدند. ظفرالسلطنه همان روز پیش از رویداد حمله به كالسكه به عنوان وزیر جنگ معرفی شده بود كه پس از كتك خوردن به زندان افتاد.

8 اسفند 1385 – 27 فوريه: در گذشت احمد شاه قاجار در پاریس

احمد شاه قاجار روز نهم اسفند سال 1308 در 32 سالگی در پاریس و در تبعید درگذشت. احمد شاه پسر محمد علیشاه و آخرین پادشاه سلسله قاجاریه بود. بدنبال به توپ بستن اولین مجلس شورای ملی پس از مشروطه توسط محمدعلیشاه مستبد، مجاهدان از تبریز به سمت تهران حركت كردند و پس از فتح تهران، محمد علیشاه به سفارت روس پناهنده شد. هیأت مدیره انقلاب در تیرماه 1288 احمد شاه را كه 12 ساله بود به سلطنت برگزید. اما بدلیل سن كم وی، عضدالملك را نایب السلطنه كرد و پس از درگذشت او ناصرالملك نایب السلطنه شد. احمد شاه در سال 1293 با رسیدن به سن بلوغ تاجگذاری كرد. دوران پر هرج و مرج جنگ جهانی اول و نفوذ كشورهای روسیه و انگلستان در هیأت دولت و امور مملكتی و تهی بودن خزانه مملكتی، ضعف و فتور زیادی را در اداره مملكت به وجود آورده بود و زمینه كودتای رضاخان میرپنج را در سال 1299 فراهم كرد. سرانجام رضا خان در سال 1304 رسما احمدشاه را ازسلطنت خلع كرد و خود تاجگذاری كرد. احمد شاه به حالت تبعید به پاریس رفت و تا پایان عمر در آنجا بود.

9 اسفند 1331 – 28 فوریه: شكست اولین كودتای شاه، علیه دكتر محمد مصدق

در ادامهٌ توطئه‌های ارتجاعی و استعماری علیه دولت ملی دكتر محمد مصدق، روز نهم اسفند سال 1331، كودتای دیگری علیه او طرحریزی گردید كه عقیم ماند. جریان این كودتای نافرجام از این قرار بود كه بدنبال تصمیم ساختگی شاه، مبنی بر خروج از كشور، روز نهم اسفندماه، اوباش و چماقداران بدستور آخوند بهبهانی به جلو دربار ریخته و در صدد قتل مصدق كه آنروز بنا به دعوت شاه در كاخ او حضور داشت، برآمدند. اما دكتر مصدق با اطلاع از این توطئه، توانست به كمك برخی از افسران حاضر در كاخ شاه، از خطر ترور و كودتا نجات یابد. مردم تهران با شنیدن خبر کودتا فردای آن روز با تظاهرات گسترده‌ای، این توطئه را محكوم نموده و بار دیگر حمایت خود را از دكتر مصدق اعلام داشتند.

9 اسفند 1259 – 28 فوریه: جدا شدن شهر مرو از ایران در زمان ناصرالدینشاه

به دنبال تهاجمات نیروهای روسیه تزاری به شهر مرو و چند شهر دیگر شمالی ایران قدیم، این شهر به همراه خیوه، تاشكند، سمرقند و بخارا در 28 فوریه 1881 مطابق با 9 اسفند 1259شمسی از ایران جداشد. این جداسازی بر اساس معاهده ای در زمان ناصرالدینشاه و دولت روسیه رسمیت یافت و خط مرزی جدیدی ترسیم گردید. این معاهده بعد از معاهده ننگین تركمانچای انجام گرفت. شهر مرو قرنها از بزرگترین شهرهای ایران در شمال شرق دریای مازندران بود و گاه نیز پایتخت ایران بوده است. مرو همچنین یكی از 4 شهر بزرگ خراسان قدیم بوده است. شهر مرو در زمان حمله مغول از جمله شهرهای ایران بود كه به كلی ویران شد و مغولها تمامی مردم آن شهر را كشتند.

15 اسفند457 -  6 مارس: پايان تنظيم تقويم جلالي

بر اساس برخي نوشته هاي تاريخي، تنظيم تقويم جلالي، در روز پانزدهم اسفند سال 457 هجري شمسي مطابق با 6 مارس 1079 ميلادي به پايان رسيد. اين تقويم كه ابتداي سال را با اول بهار منطبق كرده كار يك گروه پژوهشي به سرپرستي حكيم عمرخيام نيشابوري بود كه به نوشته دهخدا ابوالمظفر، مأمون واسطي و محمد خازن از جملة آنها بودند. اين تقويم كه مبدأ آن سالروز هجرت پيامبر اسلام است و تحت عنوان هجري شمسي مورد استفادة ايرانيان ميباشد، بدليل اينكه در زمان جلاالدين ملكشاه سلجوقي تنظيم و تدوين شده معروف به تقويم جلالي شده است. تقويم جلالي دقيق تر از تقويم ميلادي است زيرا كه عدم دقت آن در هر 3770 سال يك روز است ولي تقويم ميلادي هر 3330 سال يك روز است و 440 سال دقيقتر می باشد.

15 اسفند1323 -  مارس: كشتار مردم حامی مصدق در برابر مجلس

روز 15 اسفند سال 1323 نيروهاي شاه به جمعيت تظاهر كننده يي كه به حمايت از دكتر مصدق در جلوي مجلس شوراي ملي جمع شده بودند تير اندازي كردند. در اين تيراندازي شماري از مردم كشته و زخمي شدند. تظاهر كنندگان كه از اقشار مختلف مردم بودند به ابتكار دعوت و فراخوان دانشجويان تجمع كرده بودند. دكتر مصدق طي نطق شديدالحني به سياست باجدهي به بيگانگان اعتراض و با همين حالت اعتراضي مجلس را ترك كرده و خانه نشين شده بود.  دانشجويان با اصرار دكتر مصدق را به مجلس بازگرداندند. در جلسه مجلس، يكي از نمايندگان كه فرماندار نظامي را به خاطر تيراندازي به سوي مردم مورد سوال قرار داده بود، اين بار بدليل قانع كننده نبودن جوابهايش سيلي محكمي بر بناگوش او زد.

16 اسفند1285 - 7 مارس: قيام مردم اصفهان عليه ظل السلطان

روز 16 اسفند سال 1285 شمسي، مردم اصفهان عليه استاندار ستمگر شهرشان "مسعود ميرزا" معروف به ظل السلطان، قيام و در تلگرافخانه تحصن كردند. مردم از ظلم و ستم و تعدي ظل السلطان به ستوه آمده و خواستار بركناري وي بودند. اما محمدعليشاه قاجار كه خود بناي استبداد را گذاشته بود، ابتدا به خواست مردم گردن نگذاشت. اما با مبارزات پيگير مردم اصفهان محمدعلي شاه چندي بعد به ناچار مسعود ميرزا را از حكمراني اصفهان برداشت اما به استانداري فارس گمارد.

17 اسفند1372 - 8 مارس: درگذشت استاد احمد عبادي موسيقيدان بزرگ ايراني

روز 17اسفند1372 استاد احمد عبادي موسيقيدان بزرگ ايراني درگذشت. استاد احمد عبادي در سال 1285 خورشيدي در تهران و در خانواده‌اي كه  به خانواده هنر معروف است به دنيا آمد. پدر وي ميرزا عبدالله، رديفدان و نوازنده چيره دست سه‌تار بود. عبادي بعد از فوت پدر، موسيقي را از خواهرانش فرا گرفت ودر همان سنين جواني به مهارتي فوق‌العاده دست يافت. از ويژگيهاي شايان استاد احمد عبادي مهارت او در نواختن سه تار و بداهه نوازي بود. استاد عبادي روز 17اسفند‌ 1372 در سن 86 سالگي در تهران در گذشت. 

17 اسفند1368 - 8 مارس: درگذشت حسين قوامي استاد آواز ايراني

روز 17اسفند 1368 حسين قوامي استاد آواز ايران در گذشت. حسين قوامي دردوران كودكي به هنر خوانندگي علاقه داشت. قوامي درسن 18سالگي زير نظر استاد خود عبدالله حجازي تحت تعليم آواز قرارگرفت. درسال 1325به راديو ايران دعوت شد واولين آواز  خود را با نام ناشناس اجرا نمود. صداي او درهمين برنامه مورد توجه دوستداران هنرآواز قرارگرفت. استادروح الله خالقي كه در آن زمان پست سرپرستي را در راديو ايران داشت، نام مستعار فاخته اي را براي حسين قوامي انتخاب نمود. استاد قوامي طي سالهاي 1337تا 1353 دربيش از چهارصد برنامه ازجمله برنامه گلها هنرنمايي كرد. حسين قوامي تا پايان عمر همچنان آواز ميخواند و حاصل كار او در سن هشتاد سالگي ترانه "بهار عاشقان" است. استاد حسين قوامي در17 اسفند سال1368 در سن هشتاد سالگي ديده از جهان فروبست.

18 اسفند364 - 9 مارس: درگذشت ابوشكور بلخي

روز 18 اسفند سال 364 شمسي مطابق بانهم مارس 987 ميلادي بنا به برخي روايات تاريخي، ابو شكور بلخي در گذشت. ابوشكور بلخي يكي از شاعران و اديبان دوران سامانيان است كه نظم و نثر فارسي را احياء كرد. ابو شكور از نخستين مثنوي سرايان ايران است. ابوشكور فردي متواضع و فروتن بود و در يكي از اشعارش ميگويد:

    تا به آنجا رسيد دانش من        

    كه بدانم همي كه نادانم          

ابو شكور همچنين در پايداري و ايستادگي بر عهد و پيمان شعري دارد كه ميگويد:

زدن مرد را چوب بر تار خويش   

به از بازگشتن به گفتار خويش     

ديوان اشعار ابوشكور بلخي معروف به "آفرين نامه" است كه به نوحبن نصر ساماني هديه داد.

20 اسفند ماه 880 - 11 مارس: آغاز حكومت صفويه

شاه اسماعيل صفوي روز بيستم اسفند سال 880 شمسي مصادف با 11 مارس سال 1502 ميلادي در سن 15 سالگي در تبريز تاجگذاري كرد و سلسله صفويه را بنيان نهاد. شاه اسماعيل صفوي در يكسالگي پدر خود را از دست داد و در 13 سالگي پير فرقة صفويه شد. شاه اسماعيل صفوي 37 سال عمر كرد و بيشتر عمر خود را در جنگ با حكومتهاي محلي كه از وي نافرماني داشتند سپري كرد و طي 22سال حكومتش موفق شد تمامي ايران را كه تا آن زمان بصورت ملوك الطوايفي بود به صورت كشور واحدي درآورد. او همچنین مذهب شيعة اثني عشري را مذهب رسمي كشور ايران اعلام كرد. عنوان صفوي به اين سلسله از نام شيخ صفي الدين اردبيلي گرفته شده است كه جد پنجم شاه اسماعيل صفوي است و در اردبيل ساكن بوده است. سلسله صفويه شامل 10 پادشاه مي شد كه معروفترين آنها شاه عباس می بود.  سلسله صفويه به مدت 140سال بر ايران حكومت كردند و با عزل شاه عباس سوم توسط نادرشاه افشار، سلسله صفويه در سال 1148 هجري قمري با تاجگذاري نادرشاه به پايان رسيد. 

22 اسفند1332 -  13 مارس: دستگيري دكتر حسين فاطمي وزير امور خارجه دولت دكتر مصدق

روز 22 اسفند سال 1332 فرمانداري نظامي تهران و حومه اعلام كرد كه دكتر حسين فاطمي وزير امور خارجه سابق در خانه اي در شميران دستگير شده و در زندان است. دكتر فاطمي در هنگام حمله كودتاچيان 28 مرداد به خانة دكتر مصدق آنجا را ترك كرد و حدود 6ماه زندگي مخفي داشت و سرانجام بدست مأموران امنيتي رژيم شاه دستگير و بعد از مدتي اعدام شد. دكتر حسين فاطمي از قهرمانان آزادي ايران و از ياران باوفاي دكتر مصدق بود كه بسيار مورد احترام او نيز قرار داشت. دكتر فاطمي كه با بيانات آتشينش در زمان حكومت دكتر مصدق دربار شاه و ارتجاع حامي وي را افشا ميكرد، مورد كينة هر دوي آنها قرار داشت. به طوري كه در روز 25 بهمن سال 1330 نيز توسط گروه موسوم به فدائيان اسلام ترور شد و مدت چندماه در بيمارستان بستری بود.

22 اسفند 1304 - 13 مارس: درگذشت ایرج میرزا(جلال الملک)

روز 22 اسفند سال 1304 شمسي ايرج ميرزا شاعر معروف ايران درگذشت. ايرج ميرزا كه نوه فتحعلي شاه قاجار بود در سال 1291 هجري قمري در شهر تبريز بدنيا آمد. او علوم ادبي، زبان عبري و زبان فرانسه را در تبريز آموخت. ايرج ميرزا از آنجايي كه شاعري آزاده بود و به القاب پوچ دلبستگي ندشت، لقب صدرالشعرايي از طرف ناصر الدينشاه را نپذيرفت. ايرج ميرزا در سرودن شعر از زبان روان و ساده استفاده ميكرد. ايرج ميرزا در 22 اسفند 1304شمسي، درسن 53 سالگي در تهران درگذشت. از معروفترين منظومه هاي شعري او"زهره و منوچهر"و "عارفنامه" را مي‌توان نام برد.

23 اسفند- 14 مارس: جشن چهارشنبه سوری         

آخرين چهارشنبة هر سال ايراني كه  به عنوان "چهارشنبه سوري" نام گذاري شده، در ايران از هزاران سال پيش با جشن و مراسم ويژه يي همراه بوده است. مراسم در آخرين سه شنبه شب سال با افروختن آتش و پريدن از روي آن، برگزار ميشود. برخي مبدأ "چهارشنبه سوري" را به زماني كه زرتشت، گاهشمار جديدي خلق كرد و در آن با ايجاد سالهاي كبيسه، تاريخهاي گذشته را منظم نمود، مرتبط مي كنند. برخي ديگر قدمت چهارشنبه سوري را چندهزار سال پيشتر ميدانند. از آنجا كه در روزگار باستان آتش يكي از مهمترين عناصر كمكي انسان براي زندگي روزمره اش بوده، ايرانيان به آتش احترام زيادي ميگذاشتند و در جشنهاي خود آتش روشن ميكردند. "چهارشنبه سوري" جشني است كه در آن روحية صفا و صميميت و شادي در بين مردم اوج ميگيرد. بعد از گسترش اسلام در ايران، اين سنت ملي همچنان طي 1400 سال گذشته در بين مردم حفظ شده است.

24 اسفند1332– 15 مارس:  شهادت كريمپور شيرازى روزنامه‌نگار و شاعر آزاديخواه

روز بيست و چهارم اسفند ماه سال 1332 امير مختار كريمپور شيرازي، مدير روزنامة "شورش" و يكي از ياران وفادار دكتر مصدق توسط ماموران شاه به شهادت رسيد. روز قبل از آن ماموران دربار روي بدن كريمپور كه در زندان شاه بود نفت ريختند و او را به آتش كشيدند. روزنامه‌نگار و شاعر مردمي كريمپور شيرازي، يكي از برجسته‌ترين چهره‌هاي نهضت ملي ايران بود كه با قلم روشنگر و متعهد خود دشمنان داخلي و خارجي و در رأس همه دربار شاه را افشا مي‌كرد. كريمپور از همان ابتداي انتشار «شورش» آمادگي خود را براي جانبازي در راهي كه در آن گام نهاده بود، اعلام كرد و نوشت: "…من جداً مصمم هستم كه اين مبارزهٌ سرسخت و آشتي‌ناپذير را تا سرحد مرگ شرافتمندانه و سرخ كه ايده‌آل و آرزوي ديرين من است دنبال كنم. جنگ ما يك جنگ دامنه‌دار وسيع و ملي است…". كريمپور شيرازي پس از كودتاي ننگين 28مرداد، به زندگي مخفي روي آورد. اما در مهرماه همانسال دستگير و روانهٌ شكنجه‌گاه گرديد. كريمپور برغم اينكه بارها زير فشار دربار شاه قرار گرفت تا تن به تسليم بدهد، مقاومت كرد و از آرمان آزاديخواهي ملت ايران كوتاه نيامد.

25 اسفند 1371– 16 مارس:  شهادت محمد حسين نقدى نمايندة شوراى ملى مقاومت ايران در ايتاليا

روز 25 اسفند سال 1371، محمد‌حسين نقدي نماينده شوراي ملي مقاومت ايران در ايتاليا توسط عوامل رژيم ایران مورد يك حملة تروريستي قرار گرفت و به شهادت رسيد. محمد حسين نقدي 10سال قبل از آن، سمت كاردار رژيم در رم را در اعتراض به نقض وحشيانه حقوق بشر و اعدام زندانيان سياسي رها كرد و به شورای ملی مقاومت ايران پيوست. محمد حسين نقدي بدليل آشنايي با پيچ و خمهاي روابط بين المللي، خدمات شاياني به مقاومت ايران طي 10سال حضورش در شوراي ملي مقاومت كرد. چند سال بعد محاكمة امير منصور بزرگيان يكي از ديپلمات تروريستهاي حكومت ملاها كه در ترور نقدي دست داشت در دادگاههاي ايتاليا برگزار شد.

27 اسفند 1294– 18 مارس:  اشغال نظامى اصفهان توسط روسيه

روز 27 اسفند سال 1294شمسي، مطابق با 18 مارس سال 1916 در جريان جنگ جهاني اول، نيروهاي روسية تزاري در ادامة تعرض خود به ايران، شهر اصفهان را به اشغال خود درآوردند. از آن پس اصفهان نيز جزء مناطق تحت نفوذ روسها قرار گرفت. يكسال بعد از سرنگوني دولت تزار در سال 1917 دولت لنين نيروهاي روسيه را از ايران بيرون كشيد. 

29 اسفند1329– 20 مارس:  روز ملى شدن صنعت نفت

روز29 اسفند سال 1329، ملي شدن صنعت نفت ايران بر اثر مبارزات مردم به رهبري دكتر محمد مصدق به ثمر رسيد و رسماً اعلام شد. در سال 1279 شمسي مطابق با سال 1901، يك تبعه انگليس به نام ويليام دارسي، امتياز اختصاصي اكتشاف، استخراج، حمل و فروش گاز و نفت در تمام خاك ايران باستثناي برخي استانهاي شمالي را به مدت 60سال با پرداخت مبلغ ناچيزي از مظفرالدين شاه گرفت و به اين ترتيب دوران جديدي از وابستگي و اسارت شبه مستعمراتي حول محور نفت، در ايران آغاز شد. در سال 1311 شمسي (1933ميلادي) رضا شاه با لغو ظاهري قرارداد دارسي تن به قرارداد ننگين تر ديگري داد كه امتياز صادرات نفت ايران را تا سال 1372 شمسي در انحصار دولت انگليس قرار ميداد و شرايط آن بيش از قرارداد دارسي بر ضد مصالح و منافع ايران بود.  دكتر مصدق اولين كسي بود كه پس از سقوط رضا شاه، محتواي اين قرارداد را تشريح كرد و توجه افكار عمومي را نسبت به آن برانگيخت. از آن پس نهضت مخالفت با نقش غارتگرانه شركت نفت ايران و انگليس در ميان مردم شكل گرفت. اين نهضت در سال 1329 به نتيجه نهايي رسيد. تصويب قانون ملي شدن صنعت نفت توسط مجلسين شورا و سناي ايران كه محصول بلافصل مبارزات مردم تحت رهبري دكتر مصدق بود، موج عظيمي از شادي ملي در ميان مردم برانگيخت. نهضت ملي كردن نفت ايران همچنين تأثيرات پردامنه‌اي بر مبارزات ملي و استقلال‌طلبانه ملتهاي ديگر در خاورميانه داشت.